HET HOOFD OP DE BUIK - Willem Melchior (Atlas Contact, 2002)


Pim: Een website die Queerlezen heet, kan natuurlijk niet zonder een bespreking van minstens een van de boeken van Willem Melchior. De Nederlandse schrijver heeft veel bijzondere werken geschreven waarvan er veel een plek verdienen op deze site, zo ook het boek met de intrigerende titel Het hoofd op de buik. Deze roman bestrijkt een lange zomer die, naast het afronden van een roman, voor de hoofdpersoon in het teken staat van een verliefdheid. Een hele intense verliefdheid.
Hoewel het in eerste instantie een beetje klinkt als een cliché, een verliefde zomer, weet Melchior de liefde op zo’n manier te omschrijven dat er van een cliché geen sprake meer is. Hij beschrijft het namelijk op een hele natuurlijke manier die overtuigend en vooral ook echt aanvoelt. De schrijver besteedt veel aandacht aan de talloze nuances en overpeinzingen die bij een verliefdheid komen kijken. Herkenbare nuances en overpeinzingen.

De verliefdheid blijkt al gauw onmogelijk te zijn, al heeft de lezer dat eerder door dan de hoofdpersoon. De hoofdpersoon blijft maar door mijmeren over die geweldige jongen, iets dat op een gegeven moment bijna irritatie opwekt. Op een gegeven moment betrapte ik mezelf op de geërgerde gedachte: ja, nou weten we het wel. Maar wanneer ik terugdenk aan mijn eigen verliefdheden en vooral ook de momenten waarop ik daarover aan mijn omgeving vertelde, kan het niet anders dan dat ik ook vele ergernissen bij de toehoorders heb opgewekt. Dat Het hoofd op de buik mij soms irriteerde is dus alleen maar een teken dat Melchior de verliefdheid op een zeer eerlijke wijze heeft opgeschreven.

Edward: ‘Dit behoort tot de ergste dingen die er in het leven bestaan,’ noteert de schrijver-hoofdpersoon uit Het hoofd op de buik, in de trein terug van het strand, nadat hij een jongen die naar hem zat te kijken niet heeft kunnen krijgen. Natuurlijk bevat die zin een ironische ondertoon, maar héél duidelijk is die nu ook weer niet. Dit vrij dunne boek uit 2002 volgde op Melchiors grote roman De onhuwbaren en ging aan het sterke, historische De dokters Andrian vooraf. Het hoofd op de buik is een zomers boek, een licht boek, en beschrijft niets meer en niets minder dan een onduidelijk beantwoord gebleven verliefdheid. Of, zoals Melchior het verwoordt: ‘een verlorenheid waarin je hangen kunt, je overgeven aan wat komen gaat, je schikken in het verdriet en hopen op de vreugde die er misschien tegenover zal komen te staan.’ Zinnen als deze maken dat het boek me beviel. 

Soms is Het hoofd op de buik geestig, en fijn zijn dit soort terugkerende formuleringen: ‘[hij heeft] een bovenlijf dat niet zo erg mooi, maar toch erg mooi is.’ Zinnen als ‘Een halfnaakte werknemer in het openbaar is altijd iets moois’ doen natuurlijk Reve-light aan, net als het gebruik van tussenzinnetjes als ‘Ja, gunst’ en ‘Krijg nou wat’. Dat het verhaal dan over het najagen van een voor de lezer niet zo interessante jongen gaat, en verder over de schoonheid van het eigen lichaam en het zoeken van roze en gele schelpjes – en dus over niet veel méér dan dat, zorgt ervoor dat dit boek wellicht niet het meest sprekende boek uit de Melchiorcatalogus is, maar toch een fijn voorbeeld van zijn stijl. Evenwel: deze schrijver leer je pas kennen als je zijn veelzijdige oeuvre in zijn geheel tot je neemt. Inclusief zijn grote romans dus, maar ook boeken als 24/7 en de twee laatst verschenen werken, waarin hij verslag doet van zijn strottenhoofdkanker. Lees dus vooral ook méér.


Reacties