VIND ME - André Aciman (Ambo Anthos, 2019, vertaald door Peter Abelsen)


Pim: Noem me bij jouw naam werd meteen nadat ik het had gelezen mijn ultieme lievelingsboek. Mijn lovende recensie (of eigenlijk is het eerder een hartstochtelijke ode) kun je hier lezen. Het is al meer dan twaalf jaar geleden dat dit boek uitkwam. Maar het verhaal, over de zeventienjarige Elio die tijdens een zomer in Italië smoorverliefd wordt op de oudere student Oliver, kreeg onlangs weer ontzettend veel aandacht. Het is sindsdien beter bekend als film onder de Engelse titel Call me by your name

De verfilming werd met ongekend veel lof ontvangen en de dag na de première werd al geroepen om een tweede deel. Heeft schrijver André Aciman zich hierdoor laten beïnvloeden? Waarschijnlijk wel, want in tegenstelling tot de film, was er in het boek eigenlijk al een einde: een flash forward waarin Elio jaren later Oliver nog eens opzoekt. Maar Aciman bleek toch nog niet helemaal uitverteld te zijn. En nu is daar dus het vervolg: Vind me

Het is niet meteen een voortzetting van het liefdesverhaal van de twee jongens, het duurt zelfs een pagina of honderd voor één van de twee ten tonele verschijnt. Aciman vertelt eerst uitgebreid over Elio’s vader die in de trein een bijzondere vrouw ontmoet. Ze zijn allebei op weg naar Rome en besluiten hun dagen daar samen door te brengen. Is dit de liefde waar ze allebei op hebben gewacht? Pas later in het boek, als die vraag beantwoord is, kom je erachter hoe het met Elio en Oliver gaat. Zoals verwacht laat het verleden de twee jongens, inmiddels mannen, nog altijd niet los. Het verlangen naar elkaar is bij allebei sterk aanwezig en beïnvloedt hun levens en liefdes. Ze moeten elkaar dus weer zien.

Ik was eerst een beetje huiverig: een vervolg op mijn lievelingsboek zou toch nooit zo goed kunnen worden? Dat is het ook niet. Verwacht dus zeker geen tweede Noem me bij jouw naam, want dit nieuwste boek is heel anders. Maar wat gelukkig wel hetzelfde is gebleven, is Acimans fijne schrijfstijl. Opnieuw laat hij zien dat hij oog heeft voor alle kleine, maar vaak veelzeggende details: een kort hoofdknikje, een op het eerste gezicht achteloos gebaar of één klein woordje in een zin. Aciman weet als geen ander hoe je over liefde moet schrijven. Zijn prachtige zinnen kunnen niet mooier gezegd worden. Dus als je me vraagt of Vind me een waardige opvolger is, luidt mijn antwoord zeker ja!

Edward: Een boek van Aciman lees je om iets van Elio en Oliver, de hoofdpersonen uit zijn hoofdboek Noem me bij jouw naam, terug te krijgen. In Vind me is dat meer dan ooit het geval, simpelweg omdat het aangekondigd is als vervolg. Maar we moeten meer dan honderd bladzijden wachten tot we ook letterlijk iets over een van de twee eeuwig-geliefden lezen.

Het eerste deel van de vier naar muziektermen genoemde stukken gaat, Pim schreef het hierboven al, over een grote liefde van Elio’s vader. Het is een liefde met leeftijdsverschil, net als de liefde van Elio in deel twee (en ook, in mindere mate, die van Elio in Noem me bij jouw naam). Wat fijn is: we weten nu wat Elio in de twintig jaar na zijn liefde op zeventienjarige leeftijd heeft gedaan, wat hij is geworden, welke liefdes hij heeft beleefd. Daarmee gaat dit boek met name over tijd.
In het laatste deel van het boek (‘Da capo’ – terug naar het begin) wordt dit prachtig thematisch uitgewerkt. Dat laatste deel gloeit dan ook echt. Wat minder fijn is – althans, dat vond ik, Pim had er minder last van – is het vermoeide gevoel dat ik soms kreeg bij de eerste delen van het boek: het is allemaal zo hooggestemd, zo smart, zo groots en meeslepend, zonder dat we de tijd krijgen om mee te groeien in de verliefdheid (wat in Noem me bij jouw naam wel het geval was).

Maar… aan het einde gloeit het boek toch weer prachtig op. Ook de overdenkingen over muziek zijn sterk, zoals deze, van Oliver: ‘Muziek herinnert me aan hoe mijn leven had moeten zijn. (…) Misschien herinnert ze ons aan de mens van wie we altijd hebben geweten dat we hem waren, al onze aanspraken en ontkenningen ten spijt, en die we altijd zullen blijven.’ En ja, gelukkig bewijst ook dit boek: Aciman blijft Aciman, en Elio en Oliver blijven Elio en Oliver. En dus overtuigde Vind me mij misschien niet volledig, maar het deed wel iets heel moois: het liet me die twee opnieuw vinden. Da capo.   


Reacties